Sütun Kaplama ve Karkas Sistemi Teknik Detay Rehberi

Poliüretan sütunlar dekoratif nitelikte mimari elemanlardır ve yapısal yük taşıma kapasitelerine sahip değildir. Projelerde mevcut bir kolonun kaplanması veya bağımsız bir sütun görünümü elde edilmesi hedeflendiğinde, statik yüklerin kesinlikle poliüretan malzemeye aktarılmaması gerekir. Yük taşıması gereken alanlarda demir karkas kullanımı zorunludur. Polure teknik kılavuzlarında belirtildiği üzere, dekoratif sütunların içine beton dökülmesi kesinlikle yasaktır. Sert poliüretan malzeme, betonun priz alma sürecindeki hidratasyon ısısı ve oluşturacağı genleşme basıncı nedeniyle form bozulmasına ve çatlamaya uğrar. Taşıyıcı çelik veya demir karkas inşa edildikten sonra, kapalı hücreli poliüretan parçalar bu karkas etrafında birleştirilerek monte edilmelidir.

Mevcut bir betonarme kolon, çelik boru veya taşıyıcı karkas üzerine sütun kaplaması planlanırken doğru iç çap tespiti yapılmalıdır. Sütun kaplama uygulamalarında temel kural; seçilen poliüretan sütunun iç çapının, kaplanacak yapının en geniş noktasından daha büyük olmasıdır (İç Çap > En Geniş Nokta). Köşeli veya dairesel kesitli kolonlarda bu pay bırakılmadığında birleşim derzleri tam oturmaz ve yapıştırma yüzey alanı yetersiz kalır. Polure projelerinde ölçülendirme yapılırken, en geniş kesite ek olarak montaj yapıştırıcısının gerektirdiği tolerans payı da hesaba katılır. Yetersiz iç çap seçimi, montaj sırasında malzemenin zorlanmasına ve ek yerlerinde zamanla açılmalar oluşmasına yol açar.

Sert poliüretan hammadde -100 °C / +80 °C arasındaki geniş sıcaklık aralığında fiziksel formunu korur. Ancak açık hava koşullarında, gece ve gündüz arasındaki yüksek sıcaklık farklarında malzemenin mikro düzeyde genleşme ve büzüşme hareketleri hesaba katılmalıdır. Bu hareketlerin derzlerde çatlak oluşturmasını engellemek adına ısıl genleşme elastik mastik derz uygulaması yapılmalıdır. Montaj aşamasında yapıştırıcı olarak silikon kullanımı kesinlikle yasaktır; bunun yerine poliüretan (PU) montaj yapıştırıcıları tercih edilmelidir. Birleşim noktalarında kullanılan elastik mastik, malzemenin çalışmasına tolerans tanıyarak yüzey bütünlüğünü korur.

Standart 240 cm gövde yüksekliğine sahip poliüretan sütunların montajında yalnızca yapıştırıcı kullanımı yeterli güvenliği sağlamaz. Temiz ve kuru yüzeye 45 derece gönye kesim yapılarak hazırlanan parçalar yerleştirildikten sonra mekanik sabitleme yapılması zorunludur. 240 cm yüksekliğindeki gövde boyunca karşılıklı 3-nokta vida sabitleme kuralı uygulanmalıdır. Mekanik tespitten sonra vida başları ve yapışma hatları macun ile doldurulur, ardından 180-220 zımpara kullanılarak pürüzsüzleştirilir. Fabrika çıkışlı olarak astarlı teslim edilen malzemeye isteğe bağlı olarak ek astar uygulanabilir ve süreç dış cephede UV dayanımlı boya uygulaması ile tamamlanır.

Sütun kaplama sistemlerinde kullanılan sert poliüretan malzeme, 150-220 kg/m³ (production target ~160 kg/m³) yoğunluk aralığında üretilmekte olup ideal üretim hedefi yaklaşık 150-220 kg/m³ (production target ~160 kg/m³) düzeyindedir. Malzemenin kapalı hücreli yapısı su emme oranını below 1% tutarak ürünü dona ve neme karşı korunaklı kılar. Fabrikada uygulanan ilk kat astar üzerine ek astar atılması opsiyonel bir tercih olup boya mukavemetini artırabilir. Dış cephe uygulamalarında malzemenin güneş ışınlarından zarar görmemesi için son kat aşamasında mutlaka UV dayanımlı boya ile en az 2 kat uygulama yapılmalıdır.