Poliüretan Ahşap Kiriş ve Payanda Seçimi, Uygulama Rehberi

Kiriş ve payanda seçiminde tavan yüksekliği ile mekan genişliği ana belirleyicidir. Tavan yüksekliği 2.80 metrenin altında kalan alanlarda, derinliği 10-12 cm civarında olan dar kesitli poliüretan kirişler tercih edilmelidir. Yüksek tavanlı (3.20 metre ve üzeri) mimari projelerde ise 15x20 cm veya 20x30 cm gibi geniş kesitler kullanılarak mekan ölçeği dengelenir.

Payanda seçiminde kiriş genişliği ile payandanın üst oturma yüzeyinin birebir örtüşmesi gerekir. Örneğin 15 cm genişliğindeki tavan kirişinin altına yerleştirilecek payandanın genişliği de tam 15 cm olmalıdır. Aks aralıklarında 80 cm ila 120 cm arasındaki simetrik düzenlemeler, mekanda tutarlı bir strüktür algısı oluşturur.

Tavan kirişi ve destekleyici payanda uygulamalarında metraj hesabı yapmak, birleşim noktalarındaki fire oranını azaltır. Ölçü alırken tavan akslarının uzunluğu dikkate alınır ve köşe birleşimlerindeki 45 derece gönye kesim kayıpları hesaba katılır. Toplam metraja en az %10 ila %15 oranında fire payı eklenmelidir.

Payanda adetleri, kirişlerin duvarla birleştiği bitiş noktalarına ve tavan boyunca planlanan aks aralıklarına göre hesaplanır. Poliüretan ürünler -100 °C / +80 °C sıcaklık dayanımına sahiptir. Genleşme katsayısı düşük olsa da tavan düzensizlikleri ve duvar sapmaları şakül ile ölçülüp montaj esnasında düzeltilmelidir.

Poliüretan ahşap kiriş ve payandalar dekoratif elemanlardır ve kesinlikle yük taşımaz. Montaj öncesinde uygulama yüzeyi temiz, kuru ve tozdan arındırılmış olmalıdır. Elemanlar 45 derece gönye kesim aparatı ile ölçüsünde kesilir.

Montajda yapıştırma amacıyla silikon kesinlikle kullanılmamalıdır; poliüretan (PU) esaslı montaj yapıştırıcısı tercih edilmelidir. Yapıştırıcı sürüldükten sonra malzemenin dübel ve vida ile mekanik olarak sabitlenmesi zorunludur. Sadece yapıştırıcı ile yapılan işlemler zamanla ayrılma riski doğurur. Vida başları malzemenin 2-3 mm içerisine gömülmelidir.

Montaj sonrasında vida delikleri ve birleşim hatları poliüretan uyumlu macun ile doldurulur. Macun kurumasının ardından yüzey 180-220 kum zımpara ile pürüzsüz hale getirilir. Ürünler fabrikasyon olarak astar kaplamalı gelir. Sahadaki tamiratların ardından homojen bir yüzey için ek astar uygulaması opsiyoneldir.

Dış cephe uygulamalarında güneş ışınlarına karşı dirençli UV dayanımlı boyaların kullanılması şarttır. İç mekanlarda su bazlı veya sentetik boyalar uygulanabilir. Kapalı hücre yapısı sayesinde su emme oranı %1 altında kalan malzeme, boyanın kabarmasını engeller.

Kiriş ve payanda montajında yapılan en yaygın hata, bu dekoratif elemanlara yapısal yük bindirmeye çalışmaktır. Ürünler çatı veya tavan yükü taşımaz. Bir diğer hata, PU yapıştırıcı yerine silikon kullanılmasıdır. Silikon zamanla esnekliğini kaybederek tutuculuğunu yitirir.

Vida ile mekanik sabitlemenin ihmal edilmesi tavan birleşimlerinde sarkma riski oluşturur. Kesim esnasında gönye açısına dikkat edilmemesi birleşim noktalarında boşluk bırakır. Dış mekanda UV dayanımsız boya tercih edilmesi ise yüzeyde sararma ve bozulmalara yol açar.

Sipariş öncesinde projede kontrol edilmesi gereken teknik hususlar şunlardır:

• Tavan yüksekliği ile kiriş kesit ölçüsü orantılı mı?
• Payanda genişliği, birleşeceği kiriş genişliği ile eşleşiyor mu?
• Toplam uzunluğa %10-%15 fire payı eklendi mi?
• Montaj yüzeyi kuru, temiz ve vida tutmaya uygun mu?
• Dış cephe kullanımı için UV dayanımlı boya seçildi mi?
• Saha montajı için PU yapıştırıcı ve 180-220 zımpara hazır mı?

Polure teknik standartlarına uygun planlama, sahada uygulama kolaylığı ve uzun ömürlü kullanım sağlar.